Ga naar: navigatie, zoeken

Nederlander van het Jaar

Nederlander van het Jaar is de aanduiding voor de jaarlijkse verkiezingen van de Nederlander van het Jaar door de redactie van Elsevier.

Betekenis

In 2004 begon de redactie van Elsevier met de jaarlijkse verkiezing van de Nederlander van het Jaar. Dat is een man of vrouw die zijn of haar stempel op het afgelopen jaar heeft gedrukt, in negatieve of positieve zin, dan wel dat jaar een bijzondere prestatie heeft verricht, of dat jaar symboliseert.

Inspiratiebron

De redactie heeft zich laten inspireren door het Amerikaanse weekblad TIME, dat sinds 1927 een Person of the Year aanwijst, vóór 1999 nog Man of the Year. Maar anders dan TIME, dat ook niet-Amerikanen verkiest, houdt Elsevier het bij Nederlanders omdat een Nederlander het vrijwel altijd zal afleggen tegen een buitenlander.

Bekendmaking

De Nederlander van het Jaar wordt altijd in december bekendgemaakt, en de persoon in kwestie krijgt vaak veel extra aandacht in de media. Zo verschenen Wouter Bos in 2008 bij Pauw & Witteman en Wim Pijbes in 2013 bij De Wereld Draait Door.

Nederlanders van het Jaar (vanaf 2004)

Jaar Keuze Leven Opmerkingen Publicatiedatum
2004 Ayaan Hirsi Ali 1969 Vanwege haar strijd tegen het islamfundamentalisme, de achtergestelde positie van de vrouw en de besnijdenis. 1 januari 2005
2005 Rijkman Groenink 1949 Vanwege de wijze waarop hij het Italiaanse financiële establishment sloopte om Antonveneta te kunnen inlijven, bij de ABN AMRO. 31 december 2005
2006 De soldaat in Uruzgan - "De zestienhonderd man sterke strijdmacht is erin geslaagd een vechtmissie om te smeden tot een wederopbouwmissie. Dit tegen veel pessimisme in politiek Den Haag in." 30 december 2006
2007 Joop van den Ende 1942 "Een blijk van waardering voor de decennialange inspanningen van een onvergelijkbare artistieke ondernemer die de vaderlandse cultuur sterk heeft beïnvloed." 29 december 2007
2008 Wouter Bos 1963 "Met dank aan de kredietcrisis schudde hij het naargeestige imago van ‘draaikont’ van zich af en werd hij voor veel Nederlanders een betrouwbaar baken in onzekere tijden." 13 december 2008
2009 Linda de Mol 1964 "Het jaar 2009 was de kroon op het werk van de actrice, presentator en ondernemer. Zij won op 23 oktober de Televizierring voor de zeer succesvolle serie Gooische Vrouwen, die is gebaseerd op een idee van De Mol en waarin zij zelf de hoofdrol speelt. Bovendien speelde ze de hoofdrol in de speelfilm Terug naar de kust en steeg de oplage van haar maandblad Linda. naar grote hoogten." 12 december 2009
2010 De politicus - "Politiek wordt vaak beschouwd als een vies spelletje, maar het is een belangrijk, waardevol bedrijf. Burgers die zich offers getroosten om daaraan een bijdrage te leveren, verdienen meer waardering. Omdat ze het in 2010 extra zwaar hadden, roept Elsevier ze gezamenlijk, als dé politicus, uit tot Nederlander van het jaar." 11 december 2010
2011 Mark Rutte 1967 "Iemand die ondanks economische tegenspoed toch optimisme en opgewektheid uitstraalt. Daarmee voorkomt hij dat het land wordt bevangen door somberheid." 10 december 2011
2012 Koningin Beatrix 1938 "Het Koninklijk Huis kende een jaar van verdriet door het ongeluk van prins Friso en een jaar van vernedering door het schrappen van de rol die het staatshoofd speelt bij de formatie. Omdat koningin Beatrix in deze moeilijke tijden haar menselijke kanten liet zien, roept weekblad Elsevier haar uit tot Nederlander van het Jaar." 15 december 2012
2013 Wim Pijbes 1961 "De 52-jarige directeur van het Rijksmuseum in Amsterdam heeft op inspirerende wijze een weg uit de crisis gewezen." 14 december 2013
2014 Ahmed Aboutaleb 1961 "In de ogen van de redactie van Elsevier komt burgemeester Aboutaleb (53) de titel toe omdat hij het gezicht is van de stad die dit jaar uitzonderlijk vaak positief in het nieuws was, ook internationaal." 13 december 2014
2015 Dafne Schippers 1992 "In de ogen van de redactie van Elsevier was Schippers, die in augustus in Peking wereldkampioen werd op de 200 meter, een lichtpunt in een jaar waarin optimisten flink op de proef zijn gesteld." 8 december 2015
2016 Marcel Levi 1964 "Nederlander van het Jaar is de persoon die als geen ander een stempel op het jaar heeft gedrukt, dat jaar symboliseert of dat jaar een bijzondere prestatie heeft verricht. Dat laatste geldt zeker voor Marcel Levi (52). Hij heeft het AMC in Amsterdam de afgelopen zes jaar zo goed geleid, dat dat opviel in het buitenland. Vanaf 1 januari 2017 is Levi bestuursvoorzitter van de verzameling ziekenhuizen in Londen die samengevoegd zijn onder de naam University College London Hospitals, een ziekenhuis van wereldfaam." 7 december 2016
2017 Boyan Slat 1994 "Hij constateerde een probleem - miljoenen tonnen plastic in zee - en besloot er iets aan te doen. Op zijn eigen manier, met een heilig geloof in techniek en vooruitgang, bedacht hij een opruimsysteem. Elsevier Weekblad kiest Boyan Slat tot Nederlander van het Jaar" 9 december 2017
2018 De burgemeester - "De rol van de eerste burger verandert. Van eerbiedwaardig gezagsdrager naar doener en crimefighter. De krachtpatser ligt daardoor steeds meer in de vuurlinie. Reden voor Elsevier Weekblad om 'de burgemeester' als functionaris uit te roepen tot Nederlander van het Jaar" 8 december 2018

Nederlanders van het Jaar (1945-2003)

In 2015, toen het weekblad zijn zeventigste jubileum vierde, werden ook voor de voorafgaande jaren Nederlanders van het Jaar benoemd. Dat zijn:

Jaar Keuze Leven Opmerkingen Publicatiedatum
1945 Piet Lieftinck 1902-1989 Minister van Financiën, architect van de naoorlogse geldsanering 24 oktober 2015
1946 Truus Smulders-Beliën 1902-1966 Eerste vrouwelijke burgemeester 24 oktober 2015
1947 Eduard Meijers 1880-1954 Grondlegger Nieuw Burgerlijk Wetboek 24 oktober 2015
1948 Fanny Blankers-Koen 1918-2004 Vier keer olympisch goud in Londen 24 oktober 2015
1949 De Indiëganger Tienduizenden dienstplichtige militairen vochten in Nederlands-Indië 24 oktober 2015
1950 Marinus den Ouden 1909-1951 Held in de Korea-oorlog 24 oktober 2015
1951 Jeanne Roos 1916-2001 Eerste Nederlander op de tv 24 oktober 2015
1952 Herman Wehkamp 1918-2013 Eerste Nederlandse postorderbedrijf 24 oktober 2015
1953 Johan van Veen 1893-1959 Geestelijk vader van de Deltawerken 24 oktober 2015
1954 Het Kaasmeisje Gezicht van de zuivelexport 24 oktober 2015
1955 De emigrant Een kwart miljoen Nederlanders verlaten het land 24 oktober 2015
1956 Marga Klompè 1912-1986 Eerste vrouwelijke minister 24 oktober 2015
1957 Willem Drees 1886-1988 Premier van de AOW 24 oktober 2015
1958 Hub van Doorne 1900-1979 Man van het pientere pookje 24 oktober 2015
1959 Boer Boon Eerste gas in Groningse grond 24 oktober 2015
1960 Loe de Jong 1914-2005 Het nationale geweten 24 oktober 2015
1961 Huig Maaskant 1907-1977 Architect van de wederopbouw 24 oktober 2015
1962 Mies Bouwman 1929-2018 Tv-koningin opent een dorp 24 oktober 2015
1963 Max Goote 1900-1991 Architect Mammoetwet, grondslag van het voortgezet onderwijs 24 oktober 2015
1964 Anton Geesink 1934-2010 Olympisch judogoud in Tokio 24 oktober 2015
1965 Joop den Uyl 1919-1987 Minister maakt sluiting Limburgse steenkolenmijnen bekend 24 oktober 2015
1966 Prins Claus 1929-2002 Verliefde prins uit Duitsland 24 oktober 2015
1967 Joke Smit 1933-1981 Vroege feministe publiceert essay Het onbehagen van de vrouw 24 oktober 2015
1968 Toon Hermans 1916-2000 Een onvergetelijke clown 24 oktober 2015
1969 Jan Tinbergen 1903-1994 Nobelprijs economie 24 oktober 2015
1970 Piet de Jong 1915-2016 De onverstoorbare premier 24 oktober 2015
1971 Godfried Bomans 1913-1971 Geliefde schrijver overlijdt 24 oktober 2015
1972 Sicco Mansholt 1908-1995 Voorzitter Europese Commissie 24 oktober 2015
1973 Monique van de Ven 1952 Debuut in best bezochte Nederlandse film: Turks Fruit 24 oktober 2015
1974 Johan Cruijff 1947-2016 Briljante voetballer haalt met Oranje de WK-finale 24 oktober 2015
1975 Hans Braam 1945?-1975 Machinist doodgeschoten bij treinkaping Molukkers bij Wijster 24 oktober 2015
1976 Prins Bernhard 1911-2004 Prins Bernhard betrokken bij omkooppraktijken in de Lockheed-affaire 24 oktober 2015
1977 Willem Frederik Hermans 1921-1995 Tegendraadse schrijver accepteert Prijs der Nederlandse Letteren 24 oktober 2015
1978 Bram Vermeulen en

Freek de Jonge

1946-2004

1944

Grensverleggend cabaretduo pleit voor een boycot van het WK voetbal in Argentinië uit protest tegen de militaire dictatuur 24 oktober 2015
1979 Joseph Luns 1911-2002 Secretaris-generaal NAVO in hoofdrol bij kernwapenbesluit 24 oktober 2015
1980 Koningin Juliana 1909-2004 Troonsafstand na 32 jaar 24 oktober 2015
1981 Wouter Buikhuisen 1933 Hoogleraar criminologie verketterd door links na omstreden onderzoek 24 oktober 2015
1982 Chris van Veen 1922-2009 Werkgeversvoorman speelt hoofdrol bij het Akkoord van Wassenaar 24 oktober 2015
1983 Freddy Heineken 1923-2002 Bierbrouwer samen met zijn chauffeur na ontvoering bevrijd door politie 24 oktober 2015
1984 Ruud Lubbers 1939-2018 Langstzittende minister-president beleeft internationale doorbraak 24 oktober 2015
1985 Wubbo Ockels 1946-2014 Eerste Nederlander in vlucht met NASA-ruimteveer Challenger 24 oktober 2015
1986 De nieuwe Nederlander Lokaal stemrecht voor migranten, langer dan vijf jaar in Nederland 24 oktober 2015
1987 Sylvia Tóth 1944 Eerste vrouwelijke CEO van een beursgenoteerde onderneming 24 oktober 2015
1988 Marco van Basten 1964 Veelvuldig Voetballer van het Jaar helpt Oranje aan de Europese titel 24 oktober 2015
1989 Neelie Smit-Kroes 1941 Populaire minister van Verkeer stapt op na conflict over reiskostenaftrek 24 oktober 2015
1990 Jan Timmer 1933 Nieuwe president-directeur van Philips begint aan operatie Centurion 24 oktober 2015
1991 Frits Bolkestein 1933 VVD-leider doorbreekt taboe over integratie van moslims 24 oktober 2015
1992 Hella S. Haasse 1918-2011 Indië-verteller onderscheiden 24 oktober 2015
1993 Rob Gronggrijp 1968 Medeoprichter internetprovider XS4ALL 24 oktober 2015
1994 Hans van Mierlo 1931-2010 Eerste Paarse kabinet na grootste verkiezingsoverwinning voor D66 24 oktober 2015
1995 Thom Karremans 1948 Machteloze commandant in drama rond Bosnische enclave Srebrenica 24 oktober 2015
1996 Richard Krajicek 1971 Tennisser wint Wimbledon 24 oktober 2015
1997 Meindert Tjoelker 1967-1997 Symbool van zinloos geweld 24 oktober 2015
1998 Kees van Kooten en

Wim de Bie

1941

1939

Vernieuwers van taal en tv 24 oktober 2015
1999 Martin Veltman en

Gerard 't Hooft

1931

1946

Nobelprijs voor Natuurkunde 24 oktober 2015
2000 Nina Brink 1953 Beursdebacle World Online 24 oktober 2015
2001 Els Borst 1932-2014 Minister van Volksgezondheid loodst euthanasiewet door parlement 24 oktober 2015
2002 Pim Fortuyn 1948-2002 Schokkende moord op politicus 24 oktober 2015
2003 Jan Peter Balkenende 1956 De man die Nederland nodig had 24 oktober 2015

Zie ook